Çınar Park biznes mərkəzi 5-ci bina, 3-cÜ mərtəbə

+994102520651

01 Bloq təfərrüatları

Əmək münasibətlərinə nəzarət güclənib: İşəgötürənlər hansı risklərə diqqət etməlidir?

  • 28 iyul 2026
  • 113
Əmək münasibətlərinə nəzarət güclənib: İşəgötürənlər hansı risklərə diqqət etməlidir?

Son illərdə Azərbaycanda əmək münasibətlərinin şəffaflaşdırılması və qeyri-rəsmi məşğulluğun qarşısının alınması istiqamətində nəzarət tədbirləri daha da gücləndirilib. Bu çərçivədə işəgötürənlərin əmək qanunvericiliyinə riayət etməsi, işçilərin düzgün rəsmiləşdirilməsi və əməkhaqlarının qanunvericiliyin tələblərinə uyğun hesablanması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bir çox sahibkar vergi öhdəliklərini azaltmaq məqsədilə bəzi hallarda qanunvericiliyə uyğun olmayan üsullardan istifadə edir. Lakin bu cür yanaşmalar gələcəkdə vergi yoxlamaları, maliyyə sanksiyaları və hüquqi məsuliyyətlə nəticələnə bilər. Buna görə də hər bir müəssisə əmək münasibətlərini mütəmadi olaraq nəzərdən keçirməli və mövcud riskləri vaxtında aradan qaldırmalıdır.

Əməkhaqqının bazar göstəricilərindən aşağı göstərilməsi

Əməkhaqqının süni şəkildə aşağı göstərilməsi ən çox rast gəlinən risklərdən biridir. Bəzi müəssisələr işçiyə faktiki olaraq daha yüksək məbləğ ödəsələr də, rəsmi sənədlərdə minimum və ya bazar səviyyəsindən xeyli aşağı əməkhaqqı göstərirlər.

Bu hal aşağıdakı riskləri yarada bilər:

  • Vergi və sosial sığorta ödənişlərinin düzgün hesablanmaması;
  • Yoxlama zamanı əlavə vergi hesablanması;
  • Maliyyə sanksiyalarının tətbiqi;
  • İşçi ilə yarana biləcək əmək mübahisələri.

Əməkhaqqı müəyyən edilərkən işçinin vəzifəsi, təcrübəsi, fəaliyyət sahəsi və əmək bazarındakı mövcud əməkhaqqı səviyyəsi nəzərə alınmalıdır.

Mülki Hüquqi Müqavilədən (MHM) düzgün istifadə olunmalıdır

Mülki Hüquqi Müqavilə yalnız konkret xidmət və ya işin görülməsi üçün nəzərdə tutulur. Lakin praktikada bəzi işəgötürənlər daimi işçiləri də MHM əsasında rəsmiləşdirirlər.

Əgər şəxs:

  • müəssisədə hər gün işləyirsə;
  • müəyyən iş qrafikinə tabedirsə;
  • rəhbərliyin tapşırıqlarını yerinə yetirirsə;
  • müəssisənin daxili əmək qaydalarına əməl edirsə,

bu halda münasibətlər əmək münasibəti hesab oluna bilər və əmək müqaviləsi bağlanmalıdır.

Belə hallarda MHM-dən istifadə gələcəkdə əlavə vergi öhdəlikləri, sosial sığorta borcları və inzibati məsuliyyət yarada bilər.

 

Əməkhaqqı fondundan yayınma

Əməkhaqqının bir hissəsinin rəsmi, digər hissəsinin isə qeyri-rəsmi ("zərfdə maaş") ödənilməsi həm işəgötürən, həm də işçi üçün ciddi risklər yaradır.

Bu cür yanaşmanın nəticələri:

  • əlavə vergi və sosial sığorta hesablamaları;
  • maliyyə sanksiyaları;
  • işçinin pensiya kapitalının azalması;
  • gələcək əmək mübahisələrinin yaranması.

Rəsmi əməkhaqqının düzgün göstərilməsi həm müəssisənin maliyyə təhlükəsizliyi, həm də işçinin sosial təminatı baxımından vacibdir.

Uzunmüddətli ödənişsiz məzuniyyətdən sui-istifadə

Bəzi müəssisələr işçiləri uzun müddət ödənişsiz məzuniyyətdə göstərsələr də, həmin şəxslər faktiki olaraq işləməyə davam edirlər.

Bu kimi hallar yoxlamalar zamanı əmək münasibətlərinin gizlədilməsi və ya düzgün rəsmiləşdirilməməsi kimi qiymətləndirilə bilər. Nəticədə müəssisə əlavə araşdırmalar, maliyyə sanksiyaları və digər hüquqi tədbirlərlə üzləşə bilər.

Mühasibat və HR şöbəsinin rolu

Bu risklərin qarşısını almaq üçün mühasibat və HR şöbələri birgə fəaliyyət göstərməlidir. İşçilərin sənədləri, əmək müqavilələri, əməkhaqqı hesablamaları, məzuniyyətlər və digər kadr sənədləri mütəmadi olaraq yoxlanılmalı, qanunvericilikdə edilən dəyişikliklər izlənilməlidir.

Şirkətlər üçün daxili auditin aparılması, əmək münasibətlərinin dövri təhlili və sənədlərin düzgün saxlanılması gələcəkdə yarana biləcək problemlərin qarşısını almağın ən effektiv üsullarından biridir.

Gəlin sizinlə müzakirə edək
biznes üçün mühasibat xidməti

Əməkdaşlığa hazırsınız?
[email protected]

axtarış
Yuxarı
Corporate Logo Corporate Logo

Ofis ünvanı

Çınar Park biznes mərkəzi 5-ci bina, 3-cÜ mərtəbə

Telefon nömrəsi

+994102520651 +994102520651